Yoksulluk temalarını dile getiren halk şairlerinden Mahsuni Şerif’in unutulmaz bir sözü vardır: “Yoksulun sırtından doyan doyana, bunu gören yürek nasıl dayana.” Bu dörtlük, toplumumuzun içinde bulunduğu zor durumu çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor.
Günümüzde, ‘yiğit’ olarak adlandırılan bir kişinin en temel gıda maddelerinden biri olan kuru soğana dahi muhtaç hale gelmesi, derin anlamlar taşıyor. Dörtlükteki benzetmenin gerisindeki acı gerçeği düşündüğümüzde, yoksulluk ve çaresizlik çok daha somut bir hale geliyor. Herkesin bir baş soğan alabilme umuduyla yaşadığı bu günlerde, gerçekler bizi derinden sarsıyor.
Geçtiğimiz günlerde, evime yakın bir manavda aldığım alışveriş sırasında tanık olduğum bir olay, bu düşünceleri pekiştirdi. Yaklaşık 60 yaşında bir başörtülü kadın, manavdan soğanın fiyatını sorduğunda, fiyatın 19.90 TL olduğunu öğrendi. 1 baş soğan almak istediğinde ise, manavın verdiği yanıt 2 TL oldu. Kadın, cebinde bu kadar parası olmadığı için soğanı alamadan dükkandan ayrıldı. Bu durum beni derinden etkiledi; hemen o an 1 kg soğan alıp kendisine vermek istedim ama rencide olur korkusuyla yapamadım.
Peki, biz ne zaman bu hâle geldik? Kuru soğana muhtaç olanlar kimler? Bu konuda bireysel sorumluluğumuz yok mu? “Komşusu açken, tok yatan bizden değildir” sözü aklımıza geliyor; ama çevremizde aç ve muhtaç olan insanlar var. Türkiye gibi bir tarım ülkesinde 1 kg soğanın 20 TL’ye dayanmasını nasıl açıklayabiliriz? Sadece kuru soğan mı? Patates, domates, biber gibi temel gıda maddelerinin fiyatları da gün geçtikçe artıyor.
Elbette maliyet artışları, yüksek mazot, gübre ve ilaç fiyatları bu durumu etkileyen faktörler. Ancak çiftçilerin üretim yapmaktan çekinmesinin bu sorunun en büyük sebebi olduğunu düşünüyorum. Üretim azalınca, piyasada yeterli mal bulunamıyor ve fiyatlar tırmanışa geçiyor. Çiftçilerin üretime teşvik edilmesi, desteklenmesi ve tarımsal planlamaların yapılması zaruri bir ihtiyaç haline geldi.
Aksi takdirde, yakın gelecekte bazı temel gıda maddelerini bulmakta zorlanabiliriz; paranız olsa bile. Bu durumu göz ardı etmemek ve bir an önce çözüm yolları aramak gerekiyor. Sağlıklı günler dilerim.